๗.๑ มีวิธีฝึกฝนที่ว่ากันว่าจะช่วยให้ระลึกถึงความหลังได้ ซึ่งก็เช่นเดียวกับการฝึกฝนในด้านอื่นๆ คือต้องทำตามวิธีอย่างเข้มแข็งจริงจังที่สุดเท่านั้นจึงจะเกิดผล ทางทฤษฎีมีอยู่ว่าต้องเริ่มฝึกให้จำย้อนสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อวานนี้ให้ได้ถูกต้องชัดเจนทุกนาที แล้วก็นึกย้อนสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อสามวันก่อน เมื่อหนึ่งสัปดาห์ก่อน หนึ่งเดือนก่อน จนกระทั่งเชี่ยวชาญมากพอที่จะระลึกถึงสิ่งที่เกิดขึ้นได้ไม่ว่าวันใดเวลาใดได้ในทันที ระลึกย้อนได้ไกลขึ้นเรื่อยๆ อย่างไรก็ดี การฝึกฝนเช่นนี้ไม่มีประโยชน์ใดๆ เลยในการสั่งสมสติปัญญาซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายหลักของพระพุทธองค์ และไม่ใช่หัวใจของคำสอนของพระพุทธศาสนา

ข้อมูลเพิ่มเติม